1. Ndryshimi fillon nga mënyra si e shohim botën
Si lidhen karakteri, zgjedhjet dhe marrëdhëniet në mënyrën e Covey-t për të kuptuar efektivitetin.
Mund të mësosh si të organizosh kalendarin dhe përsëri të mos gjesh kohë për njerëzit që kanë rëndësi për ty. Mund të flasësh bukur dhe përsëri të mos krijosh besim. Stephen R. Covey e nis librin nga ky hendek mes teknikave që përdorim dhe mënyrës si jetojmë.
Për të, ndryshimi i qëndrueshëm lidhet me karakterin dhe parimet që drejtojnë zgjedhjet tona. Ndershmëria, përgjegjësia dhe respekti duhen shprehur në veprime të përsëritura. Një mënyrë bindëse të foluri ka vlerë të kufizuar kur përvoja e të tjerëve me ne tregon se premtimet nuk mbahen.
Përpara sjelljes, megjithatë, qëndron mënyra si e interpretojmë një situatë. Covey e quan këtë një paradigmë: një lloj harte mendore përmes së cilës kuptojmë botën. Nëse harta është e pasaktë, përpjekja më e madhe mund të na çojë edhe më larg nga zgjidhja.
Ai e ilustron me një episod në metro. Një baba hyn me fëmijët, të cilët bëjnë zhurmë dhe shqetësojnë udhëtarët. Covey acarohet me pasivitetin e tij dhe i kërkon t’i mbajë nën kontroll. Babai shpjegon se sapo janë larguar nga spitali, ku nëna e fëmijëve ka vdekur. Ai vetë ende nuk di si ta përballojë atë që ka ndodhur.
Sjellja e fëmijëve mbetet e njëjtë, ndërsa kuptimi që Covey i jep ndryshon. Zemërimi i lë vend dhembshurisë. Shembulli tregon se reagimet tona varen edhe nga historia që besojmë se po ndodh. Të shqyrtosh atë histori mund ta ndryshojë sjelljen më thellë sesa përpjekja për të fshehur acarimin.
Mbi këtë bazë ndërtohen shtatë zakonet. Tri të parat lidhen me drejtimin e vetes: të marrësh përgjegjësi, të përcaktosh drejtimin dhe të veprosh sipas përparësive. Tri të tjerat lidhen me bashkëpunimin. E shtata kujdeset për aftësinë për t’i vazhduar të gjitha.
Rruga kalon nga varësia te pavarësia dhe më pas te ndërvarësia. Fillimisht mësojmë të mbajmë përgjegjësi për jetën tonë; pastaj bëhemi më të aftë të ndërtojmë diçka së bashku me të tjerët. Pavarësia e karakterit krijon bazën që bashkëpunimi të mos drejtohet nga frika ose nevoja për miratim.
Edhe zakoni, në këtë libër, ka një kuptim më të gjerë se përsëritja automatike. Covey e lidh me njohurinë, aftësinë dhe dëshirën: të kuptosh çfarë duhet bërë, të dish si ta bësh dhe të jesh i gatshëm ta praktikosh.
në thelb
Mënyra si e kuptojmë një situatë ndikon në mënyrën si veprojmë. Para se të përpiqemi të ndryshojmë reagimin, mund të kemi nevojë të shqyrtojmë supozimin mbi të cilin ai mbështetet.
