5. Zakoni i katërt: kërko përfitim për të dyja palët
Tri zakonet e para krijojnë bazën e asaj që Covey e quan fitorja personale: aftësia për të drejtuar veten dhe për të mbajtur angazhimet e tua. Prej këtej ai kalon te marrëdhëniet, ku rezultatet varen edhe nga njerëz me nevoja dhe qëllime të tjera.
Një marrëdhënie, në përshkrimin e tij, ka një llogari emocionale. Kjo është një metaforë për besimin që ndërtohet me kohën. Mbajtja e premtimeve, qartësimi i pritshmërive dhe vëmendja ndaj asaj që ka rëndësi për tjetrin e shtojnë atë besim. Premtimet e shkelura dhe mungesa e respektit e pakësojnë.
Metafora shpjegon pse i njëjti gabim mund të ketë pasoja të ndryshme në dy marrëdhënie. Kur ka një histori besueshmërie, një keqkuptim mund të sqarohet më lehtë. Kur besimi është konsumuar, edhe një veprim i vogël mund të interpretohet si pjesë e të njëjtit model zhgënjyes. Marrëdhënia sjell në bisedën e sotme edhe përvojën e djeshme.
Mbi këtë bazë, zakoni i katërt kërkon zgjidhje që kanë vlerë për të dyja palët. Covey vëren se shpesh e trajtojmë suksesin si një garë ku përfitimi i tjetrit na pakëson tonin. Në bashkëpunime që vazhdojnë, kjo mendësi mund ta bëjë një fitore të sotme burim mosbesimi për nesër.
Ai e lidh përfitimin e ndërsjellë me dy cilësi: guximin për të shprehur nevojat e tua dhe konsideratën për nevojat e tjetrit. Nëse njëra mungon, mund të kalosh drejt imponimit ose drejt pranimit të kushteve që të dëmtojnë. Pjekuria që kërkon ky zakon qëndron te aftësia për t’i mbajtur të dyja në bisedë.
Për ta bërë konkrete, mendo një klient që kërkon një afat shumë të shkurtër dhe një ekip që ka nevojë të ruajë cilësinë. Nëse shqyrtojnë çfarë i duhet realisht klientit në datën e parë, mund të bien dakord për një dorëzim me faza. Ky është një ilustrim se si kuptimi i nevojave hap mundësi përtej përplasjes së kërkesave fillestare.
Në një bashkëpunim vullnetar, Covey përfshin edhe mundësinë që të mos arrihet marrëveshje. Kur nuk gjendet një zgjidhje e pranueshme për të dy, mosmarrëveshja e pranuar hapur mund të jetë më e ndershme se një angazhim që njëra palë do ta përjetojë si humbje.
Kjo mënyrë të menduari kërkon edhe rregulla që e mbështesin. Një ekip që shpërblen vetëm konkurrencën mes kolegëve e vështirëson ndarjen e informacionit. Për Covey-n, synimi i bashkëpunimit duhet të duket në marrëveshjet, përgjegjësitë dhe mënyrën si vlerësohen rezultatet.
në thelb
Përfitimi i ndërsjellë kërkon që të dyja palët të mund t’i shprehin nevojat e tyre. Besimi dhe kufijtë e qartë e bëjnë më të mundur një marrëveshje që mund të respektohet me bindje.
